Auteur: Bert Wagendorp
Weinig cijfers zijn onbetrouwbaarder dan kijkcijfers. Kijkcijfers in het algemeen, maar wielerkijkcijfers in het bijzonder. De Vlaamse wetenschappers en wielerfanaten Wim Lagae en Daam Van Reeth lieten jaren geleden al zien dat de organisatoren hun televisiecijfers opblazen: de miljarden unieke kijkers die zij hun sponsors voorhielden, waren er in werkelijkheid hooguit 350 miljoen wereldwijd.
Maar nu is er toch een opmerkelijke ontwikkeling gaande in het wielrennen – als we de kijkcijfers tenminste deze keer wel mogen geloven.
Naar de Tour de France Femmes keken in Nederland gemiddeld evenveel liefhebbers als naar de Tour de France Hommes: rond de 550.000. Dit jaar kwamen de cijfers voor de eerste keer bij elkaar. Dat kwam aan de ene kant doordat de kijkcijfers bij de mannen een dalende tendens vertonen: in 2019 bedroeg het gemiddelde nog 817.000.
Maar het vrouwenfietsen wint ook aan kracht. In Frankrijk had de TdFF op de dag van de etappe naar de Ventoux een piek van 5.1 miljoen kijkers en 41 procent marktaandeel. Dat was meer dan het gemiddelde percentage bij de laatste mannen-Tour: dat bedroeg 35 procent.
In Nederland keken vorige week vrijdag 700.000 mensen naar de Ventoux-etappe. De mannen hadden tijdens hun reis van drie weken door Spanje en Frankrijk twee dagen dat ze meer dan 700.000 kijkers trokken: de etappe naar Plateau de Solaison (Remco Evenepoel) trok 723.000 kijkers en de spectaculaire slotetappe langs Montmartre was de klapper van deze Tour, met 1.2 miljoen kijkers.
Hierbij moeten een paar dingen worden opgemerkt. Van de negen etappes van de vrouwen-Tour werden er slechts drie integraal uitgezonden. Dat kost, weten we, kijkers. Bovendien zijn er, behalve de tv, nog meer platforms die het wielrennen naar de huiskamer brengen. Die groeien met name in het vrouwenwielrennen sterk: videostreams en sociale media. We hebben het over tientallen miljoenen weergaven.
Het lijkt erop dat het vrouwenwielrennen vanuit de jarenlange achterstandspositie bezig is met een spectaculaire inhaalslag, en dat ze daarbij minder wordt gehinderd door gewoonte en traditie. Domweg omdat die in de vrouwensport niet bestaan. Leapfrogging, heet dat in de technologie.
Bovendien hebben de ploegen bij gebrek aan belangstelling van de tv veel ervaring in het zoeken naar andere methoden om de sponsors voor het voetlicht te brengen. Van die ervaring profiteren ze, ook nu de interesse van de lineaire tv toeneemt. Bij de ploeg van Demi Vollering, FDJ United Suez, beschikken ze over een gelikte marketingmachine die menige pr-man van mannenploegen in de schaduw stelt. De mannenploegen gokken nog steeds op de pr-paarden van dertig jaar geleden, terwijl Lagae en Van Reeth tien jaar geleden al schreven dat er een nieuwe tijd was aangebroken, maar dat ze dat in het wielrennen nog steeds niet in de gaten hadden.
Bij de vrouwen beseffen ze dat wel. Daar loopt een voormalige bankier rond als ploegbaas van FDJ, Stephen Delcourt, die heel weinig tijd nodig had om vast te stellen dat het verdienmodel in de sport niet klopt. Delcourt zoekt actief naar nieuwe wegen. Buitenstaanders zeggen al langer dat het wielrennen veel te afhankelijk is van één geldstroom, de sponsors en dat één grote economische crisis de sport onderuit kan schoppen.
Misschien dat de frisse wind die in de wielersport is opgestoken en die komt van de kant van de vrouwen daar verandering in kan brengen. Hun kortere Tour en de kortere etappes zijn op zich al vernieuwend. De grootste fout die ze in het vrouwenwielrennen kunnen maken is imitatie van het mannen-wielrennen en ook koersen van drie weken en etappes van 200 kilometer-plus te introduceren.
Misschien begint de revolutie tegen de oppermachtige organisaties in het wielrennen en met name tegen de ASO bij de vrouwen. Misschien zien die wél kans om de handen ineen te slaan om tot een eerlijker verdeling van de televisierechten te komen.
Grote consumentenmerken vinden hun publiek al gemakkelijker via de vrouwen dan via de mannen en trekken hun conclusies. Bij Movistar, las ik, gaan al stemmen op om de nadruk voortaan op de vrouwenploeg te gaan leggen.
Foto: Cor Vos
Meer verhalen? Abonneer je op de gratis nieuwsbrief van De Muur!